European Silver SRI®

 

 

PAAR ZILVEREN SUIKERSTROOIBUSSEN
Tieleman Sluyter, Amsterdam, 1712

647 gram, 18 cm hoog

Dit prachtige paar vroege, balustervormige suikerstrooibussen op ronde voet is gegraveerd met het alliantiewapen van BORGERINK-HAGEDOORN op de brede rand van de dop. De hoge afneembare doppen zijn ajour gezaagd met gestileerd krulwerk en worden bekroond door een klokvormige knop. Volledig gekeurd op de onderzijde van het lichaam en voorzien van trembleersteken op binnenzijden, voetrand, sluitrand en deksel.

 

 


Het alliantiewapen behoorde toe aan Anthony Borgerink en Anna Cunera Hagedoorn. Het paar trouwde op 14 juni 1712 te Twello. [1]

Het is ook het jaar waarin deze suikerstrooibussen vervaardigd zijn. Het zal dus zeer waarschijnlijk een huwelijksgeschenk zijn geweest. Het echtpaar kreeg drie dochters en twee zonen. De Deventenaar Anthony Borgerink had een druk bestaan met twee werkkringen. Hij was rentmeester van het Stift ter Hunnepe en rechter in Oldenzaal, waar hij ook een woning bezat. In zijn huis in Deventer, in de Polstraat, woonde hij in juni 1749 nog met zijn echtgenote en vier ongehuwde kinderen. Hij zelf was toen 75 jaar en zijn echtgenote 62 jaar.

Naast deze huizen was er ook nog ander onroerend goed in bezit in Twente, namelijk boerderijen in Berghuizen en in de buurt van Deurningen. Rechter Borgerink stierf op de havezate Cattelaer in Enter en werd op 12 oktober 1752 begraven in Deventer. [2] Deze havezate Cattelaer had Anthony geërfd van zijn vader Herman Borgerink die het in 1685 had gekocht. [3]

 

De zilversmid Tieleman Sluyter uit Deventer komt niet in de literatuur voor. Na het verschijnen van het merkenboek, ‘Amsterdamse zilversmeden en hun merken’, geschreven door K.A. Citroen in 1975 zijn er verschillende aanvullingen geweest. Geen van deze vermeldt de zilversmid Tieleman Sluyter. Wel komt deze naam voor bij J.R. ter Molen, Deventer Zilver, 1997. Op bladzijde 102 wordt verwezen naar een aantal zilversmeden die de stad Deventer hebben verlaten om in andere steden te gaan werken; deze aanwijzing komt van K.A. Citroen. Uit het archief van Citroen blijkt dat hij inderdaad de zilversmid Tieleman Sluyter beschrijft. [4] In zijn aantekeningen, na 1975, blijkt eveneens dat hij het meesterteken TS in een rechthoek toeschrijft aan de zilversmid Tieleman Sluyter uit Den Haag. De gegevens, vermeld bij E. Voet, Merken van Haagsche Goud- en Zilversmeden, neemt hij over en veronderstelt dat Tieleman, kort in Amsterdam heeft gewerkt. [5]

 

Inderdaad is in het eedboek van het Haagse zilversmedengilde op 30 mei 1701 een Tielman Sluyter ingeschreven. Die was echter niet uit Deventer afkomstig, maar uit Zutphen. Over hem staat in de literatuur vermeld dat hij als jongeman, afkomstig uit Zutphen, op 30 september 1691 met Maria van der Veer uit Gorkum in ondertrouw ging. Verder wordt vermeld dat hij gedurende zeven jaar Hendrik van Stocking in dienst had als zilversmidsknecht. Tielman Sluyter overleed op 17 januari 1729. [6]

Citroen vult nog aan dat Tielman Sluyter in 1655 te Zutphen geboren werd in het Hervormde gezin van Herman Sluyter, wijnkoper, en Claesken van Hal. Tielman Sluyter staat te boek als een servies- en schepwerker.

 

De verwijzing door Citroen, die is opgenomen door Ter Molen, geeft verwarring en tegelijkertijd ook helderheid, namelijk dat het hier twee personen met dezelfde naam betreft. Het zijn oom en neef, die vernoemd zijn naar hun grootvader respectievelijk overgrootvader Tieleman Sluyter (geb. ca.1600). Beiden werden zilversmid, de een in Den Haag, de ander in Amsterdam.

 

Hun stamvader was Albert Sluyter, geboren circa 1558, burgemeester van Borculo. Uit diens tweede huwelijk met Maria Telmans werd het derde kind Tieleman Sluyter geboren. [7]

Tieleman huwde drie keer tussen 1625 en 1641. Uit het eerste huwelijk met Geertruid Saalkink stamt zoon Herman, geboren op 14 september 1628 te Neede.

Herman Sluiter, geb. 1628, huwde twee maal. Op 26 januari 1651 te Zutphen ging hij in ondertrouw met Claesken Van Halle, dochter van Barthold Van Halle en Jacoba Van Trier. Uit dit eerste huwelijk werd het eerste kind Bartholdt Sluiter geboren in 1651 en gedoopt op 22 oktober 1651. Vier jaar na Bartholt werd eveneens in Zutphen als derde kind Tieleman Sluiter geboren. Hij op 25 november 1655 gedoopt. Het derde kind Tieleman huwde op 30 september 1691 te Den Haag Maria Van der Veer. Hij werd zilversmid te Den Haag en overleed in december 1729. [8]
Zijn oudere broer, Bartholdt, is op 4 juni 1678 te Deventer gehuwd met Maria Bloemendaals, dochter van Harmen Bloemendaals. [9] Uit dit huwelijk zijn verschillende kinderen geboren, waaronder het derde kind Tieleman Sluiter, gedoopt op 12 juni 1684 te Deventer. [10]